ریشه تلاطمات اقتصادی ایران

97/8/27


امروزه خبرهای ضد و‌ نقیض زیادی پیرامون مشکلات اقتصادی کشور از رسانه­ های مختلف به گوش می رسد که گاهاً برخی از آن­ها جزو مشکلات اصلی نمی­ باشد و صرفاً از دیدگاه عموم مردم پررنگ ‌شده است. از جمله آن­ها مسائل مربوط به تحریم ­ها است که عموم زیادی از مردم بر این باور اند که دلیل و ‌ریشه اصلی این مشکلات ناشی از تحریم های فلج کننده است در حالی که واقعیت امر چیز دیگری است! برخی دیگر عمده این مشکلات را به مسائل مدیریتی نسبت می دهند که واضح است با عوض شدن افراد مختلف در پست­ های مختلف تغییر چندانی را در وضع کلی و ‌رفاه عمومی ایجاد نکرده اند.

دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر، عصر یکشنبه 27 آبان ماه 1397 میزبان جناب آقای علی میرزاخانی، سردبیر روزنامه وزین دنیای اقتصاد بود تا در جمعی از دانشجویان این دانشگاه پاسخگوی این سوالات و بعضا شبهات باشد.

ایشان در آغاز سخنرانی خود با مقدمه چینی راجع به مشکلات اخیر و دلایلی که طیف وسیعی از جامعه از آن یاد می کنند، دلیل اصلی این مشکلات را در مسائلی بنیادی تری که شاید دید وسیع تری برای درک این مسائل نیاز باشد دانستند.

ایشان به عنوان اولین دلیل، از فعالیت­ های اقتصادی سفته بازی و‌ رانت جویی به جای فعالیت ­های اقتصادی معطوف به خلق ارزش و ‌رشد اقتصادی پایدار یاد کردند و ریشه آن را هم در اقتصاد دولت محور و دخالت مستقیم دولت در فعالیت های اقتصادی با هدف بالا بردن رفاه عمومی مردم و‌کمک به افراد ذی نفع و ‌بعضا از قبل انتخاب شده، دانستند. وام­ های ارزان قیمت، فروش و‌اعطای مجوزهای قابل فروش و ایجاد ارز بدون نظارت دولتی با هدف حمایت از وارد کنندگان از جمله دلایل دیگر ضعف اقتصاد دولت محور دانستند. ایشان همچنین از عدم فهم و‌ درک تفاوت قیمت اسمی و قیمت واقعی ارز از طرف ملت و‌ دولت را ریشه سفته بازی یاد کردند.

اقتصاد تورمی و هزینه ­های گزاف دولتی و ‌در نتیجه چاپ بی رویه‌ پول برای جبران کمبود درآمدی دولت و ‌در نتیجه رشد سرسام آور نقدینگی، تمرکز دولت بر روی طرح­ هایی که به تولید مستقیم ‌و کارآمد منجر نمی­ شود و‌صرفاً بحث اشتغال بی اساس را پوشش می­ دهد، وام های بی رویه بانک مرکزی به برخی از بنگاه­ های دولتی و ‌عدم اطمینان از بازپرداخت این وام­ ها، بخش دوم صحبت ­های سردبیر محترم دنیای اقتصاد را تشکیل داد.

ایشان در ادامه خاطر نشان کردند که پافشاری بر ثابت نگه داشتن نرخ ارز منجر به کاهش ارزش پول ملی و‌ صرفا پرتاب تورم به سال­ های آینده منجر می شود که این خود عاملی است برای فراهم سازی بستر قاچاق و‌ کمک به تولیدکنندگان خارجی.

در‌ پایان سخنرانی، ایشان به عنوان آخرین مسئله از اختلاط تجارت و سیاست سخن به میان آمد و‌ تاکید نمودند که عامل اصلی ایجاد فساد در یک جامعه، سوء استفاده افرادی از مزایای جایگاه خود‌‌ و دخالت این سیاست­ها در تجارت های بعضاً شخصی است که راه کار این مشکل را در طراحی یک سیستم درست اقتصادی شفاف، مشخص شدن وظایف اصلی دولت از جمله ایجاد بستر بازار آزاد، افزایش رفاه عمومی و اجرای قانون درست دانستند.

گزارش: فرید یوسفی